30-05-2018

Matthias Roggen bespreekt "Het Verdriet van België" van Hugo Claus



Inleiding

Tja, als een schrijver van het kaliber van Hugo Claus tien jaar dood is, vindt men het nodig dat op gepaste wijze te herdenken. Zo gooien ze er wat tentoonstellingen tegenaan die de schrijver en zijn werk in leven moeten houden. Niks op tegen, hoor. Zelfs helemaal niet. De tentoonstellingen die Marc Didden en Hilde van Mieghem hebben gecureerd mogen er zijn. Je kan er je volledig onderdompelen in het leven en werk van een van onze grootste schrijvers. Maar je kan natuurlijk ook gewoon in je luie zetel blijven zitten en wat van zijn werk herlezen… en dat heb ik gedaan.

Hugo en zijn Verdriet

Het Verdriet van België is een roman van de Belgische auteur Hugo Claus, voor het eerst verschenen in 1983 bij uitgeverij De Bezige Bij. Het werk wordt algemeen als zijn magnum opus beschouwd. De roman schildert een niet erg vleiend portret van een Vlaamse collaborerende familie in de jaren voor, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog, maar het is ook een bildungsroman over een eigenzinnige adolescent die besluit om schrijver te worden. Zo leert ons Wikipedia. Het boek is natuurlijk nog veel meer dan dat. Op elke bladzijde voel je dat je met een echte rasverteller te maken hebt. Verder wordt het boek nog interessanter en leuker als je veel van Claus’ biografie kent, dan merk je hoeveel van de schrijver zelf er in dat boek zit. Aanraders hiervoor zijn De Wolken door Mark Schaevers, Hugo Claus - De jonge jaren en Hugo Claus Familieroman, beide van Georges Wildemeersch.
Het leven van de jonge Louis Seynaeve bevat veel gelijkenissen met het opgroeien van de jonge Claus in een pensionaat. Ook het dwepen met het fascisme tijdens de bezetting is uit het leven van Claus gegrepen. In de ietwat naïeve vader van Louis Seynaeve herken je gemakkelijk Hugo’s eigen vader.
Kortom, het boek zit dus vol met autobiografische elementen, maar wat Claus er mee doet kan alleen een echt goeie schrijver. Hij maakt er een, voor mij dan toch, meeslepende roman van die ik maar niet naast me neer kan leggen. Als ik hoor zeggen dat veel mensen het boek na tweehonderd pagina’s aan de kant leggen en er niet meer in verder lezen, vind ik dat doodzonde. Sla het boek op een willekeurige bladzijde open en je vindt wel ergens een mooie passage of een straffe dialoog.
Ikzelf heb het boek nu voor de derde keer gelezen en ik moet zeggen dat het net zoals de vorige keren een verslavend effect op mij heeft gehad. Meer zelfs. Naarmate de stapel bladzijden in mijn linkerhand groter werd, brak mij het angstzweet uit. Ik zou dit boek toch niet uitlezen? En wat dan? Het zwarte gat lonkte al.
Dus laat ons eens dieper ingaan op de inhoud van het boek.

Het verdriet

De roman valt uiteen in twee grote delen die respectievelijk de titels ‘Het verdriet’ en ‘van België’ dragen.
‘Het verdriet’ is eigenlijk een kostschoolroman die Louis Seynaeve als kind laat zien. Dit deel is mooi verdeeld in 27 hoofdstukken die elk een titel dragen. De taal is beeldend, zelfs poëtisch.
De sfeer die Claus in dit deel oproept kan ik erg smaken. Fantasie en werkelijkheid lopen door mekaar heen, net zoals het bij echte kinderen gebeurt. Zo fantaseert de kleine Seynaeve er lustig op los als het de nonnen betreft.
Aan het einde van ‘Het verdriet’ neemt Louis afscheid van het pensionaat en eigenlijk ook van zijn kindertijd. Daarbij verandert het gemis van alle voor zichzelf gecreëerde zekerheden in melancholie.

Van België

In dit deel wordt er verteld hoe België achtereenvolgens wordt overrompeld, bezet en dan bevrijd.
De inmiddels tot puber uitgegroeide Louis heeft nog enkele jaren extra nodig om de fantasieën die zijn leven binnen de muren van het pensionaat structuur gaven, los te laten. Veel uit ‘Het verdriet’ duikt dan ook met de nodige variaties weer op in ‘Van België’. Zo zweert hij het christelijke geloof af, maar gaat hij wel weer riddertje spelen als lid van een fascistische jeugdbeweging.
Al te lang duurt dit niet, maar van zijn kinderlijke idealen rond orde en zuiverheid kan hij nog steeds geen afscheid nemen.
'Van België' kent een opzettelijk fragmentarische structuur en is zowel een familie-, een kunstenaars-, en een tijdroman.

Conclusie

In mijn ogen is Het verdriet van België een absoluut meesterwerk noemen een understatement.
De eerste keer dat ik dit boek las, was ik er eigenlijk nog veel te jong voor en begreep ik het maar half. Toen ik het de tweede keer las, begon er een spaarlampje te flikkeren. En nu ik het voor een derde keer heb gelezen, heb ik echt kunnen genieten.
Dat het boek moeilijk en soms zelfs te ingewikkeld wordt bevonden, kan ik wel begrijpen. Het is geen alledaags romannetje dat je lekker even tussendoor leest. Maar als je doorzet en je door Claus laat meenemen, kom je in een boeiend verhaal terecht.

25-05-2018

De Literair Creatieven van Aalst schenken boek aan Utopia

foto © copyright by Jean-Pierre Swirko

De Academie voor Podiumkunsten van Aalst leidt sinds 2002 'schrijvers in de dop' op... en daar durft al eens een boek van komen. De cursus Literaire Creatie zal vanaf volgend jaar gewoon 'Schrijver' genoemd worden, maar nog even goed aan de slag gaan met diverse teksten: proza, poëzie en drama,...

Een aantal gepubliceerde literair creatieve auteurs schonken hun - of één van hun - boek(en) aan 'de grootste boekenkast van Aalst', die in het gebouw Utopia komt te staan, waarin de Academie vanaf 1 september gaat samenwonen met de bibliotheek.

Op de foto, van links naar rechts:

Ben Schokkaert met Het koekje bij de koffie, 40 jaar Oxfam Wereldwinkels (uitgeverij Epo)
Els Vermeir met Parijs Onderhuids (uitgeverij vzw de Scriptomanen)
David Moens met Het Zandmannetje (uitgeverij vzw de Scriptomanen)
Chantal De Craecker met Naakte Waarheid (uitgeverij Partizaan & Boxpress)
Patrick Bernauw (docent) met Een Gids voor Utopia (uitgeverij vzw de Scriptomanen)
Katrien Dierick met Raak mij niet aan (uitgeverij Partizaan & Boxpress)
Wannes De Craene, Nele Bruynooghe en Glenn Govaert, co-auteurs van Een Gids voor Utopia (uitgeverij vzw de Scriptomanen)


De nieuwste uitgave van de Literaire Creatie is inderdaad het collectief eindwerk/jaarproject Een Gids voor Utopia van de lichting 2017-2018. waar behalve de reeds vernoemde auteurs ook aan meewerkten: Leslie Hubrechts, Matthias Roggen, Yoline Van De Keere, Jana Van Der Fraenen en Kim Watté. Het boek kan tot en met 10 juni besteld worden bij utopia@teambuildings.eu aan het vriendenprijsje van 15 euro. Deze voorintekening geeft u en een partner naar keuze dan de gelegenheid om deel te nemen aan een Mystery Event op woensdagavond 13 of 20 juni. Snel reserveren is noodzakelijk, want er kan slechts een beperkt aantal deelnemers mee. Meer info op www.teambuildings.eu



09-05-2018

Persbericht: Tienkoppig schrijverscollectief ‘de Zwette Maan’ lanceert Een Gids voor Utopia




De afdeling Literaire Creatie van de Academie voor Podiumkunsten Aalst, met als docent de Erembodegemse auteur Patrick Bernauw, publiceert de literaire wandelgids Een Gids voor Utopia. En stelt het boek voor met een ‘Mystery Event’.

Heel binnenkort gaan bibliotheek en Academie samenwonen in Utopia, een locatie die recent in het straatbeeld van Aalst is verschenen. Voor de feestelijke inhuldiging van het gebouw, werkte de voltallige Literaire Creatie – 8 cursisten + 1 docent (en een geest) – een jaarproject en eindwerk uit. Dirk Martens, die ooit de Utopia van Thomas More drukte, slaagde er immers in contact te maken met de Literaire Creatie. En zo trad ‘de Zwette Maan’ op als gids tijdens een aantal expedities in een ‘utopisch Aalst van de verbeelding’.

Het Literair Creatief Collectief de Zwette Maan gidst de lezer in dit boek door ‘de vierde dimensie’ van een tot nu toe geheel onbekende, magisch-realistische stad Aalst. En dat gebeurt niet alleen met verhalen, gedichten, stukjes toneel en zelfs een scenario voor een kortfilm. Tal van foto’s tonen u een stad zoals u die nog nooit zag, met bekende en tegelijk vreemde straten, pleinen, standbeelden en personages. Een Gids voor Utopia is dus niet alleen een leesboek of een wandelgids, het is ook een fotozoektocht, een kijkboek en een doeboek. ‘Want het is de fictie van onze fantasie die de werkelijkheid maakt tot wat ze is: een fantastische paradox.’


Tot 10 juni 2018 en via het mailadres utopia@teambuildings.eu kunt u voorintekenen aan een vriendenprijs (15€ - in de al dan niet online boekhandel 18€). U kunt uw exemplaar dan ophalen op 13 of 20 juni, ’s avonds, en samen met een partner naar keuze gratis een ‘Mystery Event’ meemaken in de vierde dimensie van Utopisch Aalst. Plaats van vertrek in het boek is de Looyerij, gelegen aan de mythische Kapellekensbaan van Louis Paul Boon. Eindpunt is het standbeeld van de Zwette Maan. Voor het Mystery Event zullen startpunt en vertrekuur nog worden meegedeeld aan de literaire wandelaars. Alleen wie vooringetekend heeft op het boek, kan deelnemen aan het evenement. De plaatsen zijn beperkt, er snel bij zijn is dus de boodschap.



Het collectief de Zwette Maan bestaat uit Patrick Bernauw, Nele Bruynooghe, Wannes De Craene, Glenn Govaert, Leslie Hubrechts, Matthias Roggen, Yoline Van De Keere, Jana Van Der Fraenen en Kim Watté. Een Gids voor Utopia bevat foto’s van Fernand Bernauw, Marc Borms en de Studio Scripto. Het boek is een uitgave van de Aalsterse vzw de Scriptomanen, die zich de jongste jaren vooral profileert als ‘digitaal uitgever’.

Contact: info@inter-actief.be

01-05-2018

"Afscheid van de wapenen" (Ernest Hemingway) en "Wolven huilen" (Erik Vlaminck) - recensies door Glenn Govaert



Afscheid van de wapenen speelt zich af in de laatste fase van de Eerste Wereldoorlog.
Het boek begint een beetje langdradig, waar de auteur de tijd neemt om eerst de sfeer, situatie en omgeving te schetsen. Hoewel dit zeer informatief is, komt het eigenlijke verhaal hierdoor traag op gang en heb je als lezer aanvankelijk moeite om in te pikken en in het ritme te komen. Anderzijds helpt deze informatie je verder in het verhaal wel om je te optimaal te kunnen inleven, en om bijvoorbeeld te beseffen hoe het moet geweest zijn om die oorlog te beleven.
Een Amerikaanse soldaat die in dienst is als ambulancier bij het Italiaanse leger, leert de Engelse verpleegster Catherine kennen. Hun liefde is verboden, de relatie moet geheim blijven. De oorlog staat als een muur tussen hen in.
De wisselwerking tussen de harde scènes aan het front en de liefdevolle ontmoetingen zorgen voor een aangenaam contrast. De twee vechten zich doorheen de tegenslagen die hun pad kruisen. Maar wanneer aan het eind van het boek de toekomst hen eindelijk lijkt toe te lachen, neemt het verhaal nog eenmaal een dramatische wending. Het emotionele hoogtepunt (dat helemaal op het eind nog totaal onverwacht komt) ervaart de lezer als een kaakslag die blijft nazinderen, en mag beschouwd worden als een geniale finishing touch van een sterke roman.
Ernest Hemingway was niet de bedenker van fantastische verhalen. Zijn werken zijn vaak rauw en uit het leven gegrepen. Zonder al te veel tierlantijntjes.
Hemingway is één van de pioniers van de moderne literatuur, die de weg heeft geplaveid naar een eenvoudige krachtige schrijfstijl.  Zijn werk vormt een inspiratiebron en referentiepunt voor meerdere generaties hedendaagse auteurs.  Daar mag ondergetekende zich dankbaar bijrekenen.




De hoofdpersonages Alfons en Liza beleven onstabiele jeugdjaren in het begin van de twintigste eeuw. Voor beiden zal dit blijvende nefaste gevolgen hebben gedurende hun verdere leven.
Fons is een eigenzinnige solitair. Zijn woekerpraktijken en gebrek aan empathie zorgen er mede voor dat hij niet populair is bij de mensen. Liza heeft haar leven lang de foute mensen ontmoet en ongelukkige keuzes gemaakt. Ze groeide op in een bruine kroeg waar enkel mannen van bedenkelijk allooi over de vloer kwamen, inclusief haar eigen vader. Dit maakt haar wantrouwig en gereserveerd tegenover de buitenwereld.
De wegen van Fons en Liza kruisen wanneer Fons tijdens de oorlog in het café onderduikt om niet naar Duitsland te worden gedeporteerd, waar hij als arbeider was opgevorderd. Hij wordt alsnog ontdekt en opgesloten door de bezetter. Een tijdje later duikt hij weer op bij Liza in het café.
Na de oorlog komt aan het licht dat Fons een ‘zwarte’ was (iemand die mensen heeft verraden aan de bezetter, uit eigenbelang) en hij wordt het mikpunt van wraakacties. Liza staat eveneens in het oog van de storm omdat ze hem onderdak heeft geboden.
Uiteindelijk emigreren ze samen naar Canada, waar ze hun verdere leven slijten als koppel met een verstandsverhouding, maar nauwelijks affectie. Ze leven er als kluizenaars, afgelegen, op het platteland. De herinneringen en demonen uit het verleden kunnen ze echter niet ontvluchten.
In het begin is het even wennen aan de manier waarop Vlaminck de indeling maakt tussen de personages. Er wordt afwisselend verteld vanuit het standpunt van drie verschillende personen. Meestal beurtelings Fons en Liza (het verhaal gaat tenslotte ook over hen), met af en toe een intermezzo van de ik-persoon (die blijkt dan een achterneef van Liza te zijn, die toevallig hun bestaan ontdekt en meer te weten wil komen).
Ook de tijdsprongen zijn nogal complex. Het ‘heden’ is gesitueerd eind jaren tachtig/begin jaren negentig, en dan wordt er terug gegaan in de tijd, waar het eigenlijke verhaal zich begint af te spelen in de aanloop naar de tweede wereldoorlog. Maar daarin zijn dan weer flashbacks naar de prille kindertijd verwerkt.
De auteur hanteert wat ik ‘een eerlijke schrijfstijl’ noem. Dat wil zeggen zonder overbodige opsmuk of franjes, en zonder de neiging om bewoordingen of zinnen complexer te maken dan nodig. In de meeste zinnen staat geen woord te veel of te weinig. Hij onderhoudt een aangenaam ritme in het boek, met af en toe een verrassende wending.
Deze schrijfstijl, in combinatie met een krachtig en ontroerend verhaal, zorgt voor een werk dat voor een breed publiek toegankelijk is. Eens je volledig mee bent met welk personage welke rol heeft, leest het boek bijna vanzelf en vlot tot het einde.
Kenmerkend voor Erik Vlaminck zijn de karakteristieke Vlaamse elementen in zijn taalgebruik, waardoor het geheel vertrouwd overkomt.
Er is nagedacht over ieder personage, en diens achtergrond en karakter zijn gedetailleerd uitgewerkt. Ook de unieke ‘randfiguren’ uit de dorpsgemeenschap (bv. de stamgasten) geven extra kleur en diepgang aan het verhaal. Vlaminck koos duidelijk voor een voor hem bekende omgeving, wat alles extra geloofwaardig maakt.

Schrijven Online Nieuws

Schrijven Online blogs

Schrijven Online wedstrijden

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...