14-09-15

De barbaren, van Alessandro Baricco - een recensie door Ludo Constant


Er is een nieuw paradigma werkbaar dat zich steeds dieper ingraaft in het weefsel van onze samenleving. Dit paradigma wordt gekenmerkt door: technologische vernieuwingen die de privileges van een kaste beknotten en het speelveld opentrekken, een uit zijn voegentredende commercialisering, een gerichtheid op snelheid, oppervlakkigheid, een hang naar spektakel en het nieuwe verbijsterende idee dat iets maar betekenis kan hebben als het in een grotere sequentie van ervaringen kan ingeschreven worden.

Een voorbeeld om te verduidelijken. Men zegt soms dat de mensen niet meer lezen. Dit is niet waar. Er wordt meer gelezen dan voorheen. Maar wel steeds op een andere manier. Weg is het boek als een aan zichzelf refererende literaire tocht die soms wat inspanning kan vergen. In plaats daarvan is er het boek gekomen als een soort van ‘doorgangsgebied’. Het zijn boeken die geen ‘boeken’ meer zijn. ‘Het zijn boeken waarvan een film is gemaakt, of romans geschreven door tv-persoonlijkheden, of verhalen van mensen die op een of andere manier beroemd zijn.’ (p.77). Baricco spreekt van een productoverstijgende sequentie. Hoe je deze boeken moet lezen, wordt uitgelegd op plaatsen die geen boeken zijn (series, films, tijdschriften, dagbladen, radio, facebookpagina’s…) Het komt tegemoet aan de eis dat alles tegenwoordig ‘snel’ moet zijn (flashmobs, speeddating, twitter, …) De barbaren zijn op zoek naar betekenis die snel kan verworven worden, op doorgangsgebieden, in systemen die beweging genereren. Ze surfen op de oppervlakte van de dingen om betekenis op te nemen en kunnen zo in een omvattende ‘multitaskende’ beweging, ervaring opdoen die ze niet meer willen uit de diepte halen. Weg is het idee dat ervaring en kennis inspanning moeten vergen. De volledige romantische notie van de ‘arbeid’ om de ‘ziel’ te kunnen verheffen wordt radicaal afgewezen. Andere voorbeelden vinden we terug in de zoekalgoritmes van Google, de moderne politiek waar het aantal stemmen een metafoor is voor het aantal ‘hyperlinks’, de journalistieke bedrijvigheid, meer gericht op de spektakelwaarde van het ‘verschil’ ten opzichte van de vorige dag, de pas ‘zijwaarts’ die de barbaar kenmerkt maar ook op het gebied van de wijnbouw en de ploegopstellingen in het voetbal? Geïnteresseerd? Je zou het moeten zijn.

Een tweede idee is dat deze mutatie in feite niet nieuw is. Baricco haalt een muziekcriticus aan die in 1824 het volgende schreef over Beethovens Negende: ‘Elegantie, puurheid en maat, die de basisprincipes van onze kunst vormden, maken geleidelijk plaats voor een nieuwe frivole en pompeuze stijl die wordt gehanteerd door de oppervlakkige talenten van onze tijd.’ (p.18)
Er is een tijd geweest waarin de Negende Symfonie gezien werd als muziek voor barbaren!

Er is dus veel meer aan de hand. In een aantal essays onderzoekt hij ook wat de diepere oorzaken kunnen zijn van deze zich steeds herhalende en ontsluitende beweging naar een groter publiek, het (her)leggen van een directe pijp (met hoger debiet) naar een diluerend en uitdijend kennisreservoir.
Baricco vermoedt ook dat het wantrouwen van de ‘romantische’ noties van het zelf en de ziel (althans die negentiende eeuwse heruitvinding van deze ideeën, die uiteindelijk heeft geleid tot de grote wereldoorlogen, dixit Baricco) aan de basis ligt van de verwerping van dit begrip bij de barbaar die daardoor een wissel op een betere toekomst voor ons allen probeert te trekken.

Tenslotte lezen we in het boek dat deze mutatie niet moet leiden tot cultureel doemdenken of intellectueel nihilisme. We zijn trouwens allen in meer of mindere mate barbaar. We kunnen beslissen wat we van de oude wereld willen behouden en misschien wordt het wel in een andere vorm meegenomen maar dat hoeft geen verlies te zijn.


Dit boek staat vol ideeën die samen een interessant referentiekader vormen om de snel veranderende wereld rondom ons te bekijken/interpeteren. Het is dan nog eens geschreven in een bloemrijke inventieve taal. Dus lezen die hap!

12-09-15

schoon in zijn dood - stiftgedicht van hilde de cock (9/9/15 - joost zwagerman)



'...zag jij misschien' schudt mij wakker
en laat mij zwart kleuren in volle zon
- black poetry -

schoon in zijn dood
wisselt abstractie van been
een puur geluid
in de schoot van de wereld
een kortverhaal
zuiver getimed
in een notendop

hilde de cock
(9/9/15 - joost zwagerman)


10-09-15

De nachtegaal (Kristin Hannah) - recensie door Katherine Muylaert

De nachtegaalDe nachtegaal by Kristin Hannah
My rating: 4 of 5 stars

Ze doet het weer, Kristin Hannah. Zoals in alle boeken die ik al van haar las, sleurt ze je nu ook weer vanaf pagina 1 mee het verhaal in, om je niet meer los te laten tot de laatste pagina, waarna je nog even gaat zoeken of er na de achterflap toch niet nog wat pagina's zitten. Omdat de personages je vrienden geworden zijn en je ze nog niet wilt loslaten. Omdat er nog een hoop vragen onbeantwoord blijven. Omdat je liever nog niet meteen ingaat op de vragen die het boek oproept over jezelf.
Maar helaas zaten er na de achterflap geen extra pagina's verborgen. Dus kan je niet anders dan gaan nadenken over 'Wat zou ik doen?'
Een boek dat zoiets kan, dat je laat nadenken over je eigen leven en wie je zelf bent, over de wereld en jouw rol er in, een boek dat meer is dan alleen maar een mooi verhaal, dat vind ik steeds weer iets moois en krachtigs.
En toch is het 'maar' een 'gewoon' verhaal. Een verhaal over gewone mensen tijdens de oorlog, twee zussen die elk hun eigen oorlog beleven. Een verhaal van gewone mensen die ongewone dingen doen. Het verhaal van duizenden mensen tijdens de oorlog.
Net het feit dat 'De Nachtegaal' een zeer realistisch beeld schetst, is zo sterk aan dit boek. Het leest weg als een trein, en geeft je daarbij een bijzondere inkijk in het dagdagelijkse leven in die tijd. Je krijgt zicht op wat mensen dreef om zich te verzetten, of begrijpt waarom ze dat net niet deden.
Het leven is immers nooit zwart of wit. En in complexe grijszones schetsen is Kristin Hannah voor mij een meester.


View all my reviews

08-09-15

De grote stilte (John Boyne) - recensie door Katherine Muylaert

De grote stilteDe grote stilte by John Boyne
My rating: 5 of 5 stars

Als er één boek is over misbruik in de kerk dat je moet gelezen hebben, is het volgens mij dit wel. Eerst denk je nog 'neen, niet nog een boek over misbruik'. Begrijp me niet verkeerd, ik vind het verschrikkelijk en absoluut niet kunnen wat er allemaal is gebeurd. Maar het onderwerp is wel heel erg in. Denken we maar aan 'Het Hout' van Jeroen Brouwers, waar zowat elke priester aan niets anders dacht dan zoveel mogelijk kinderen molesteren.
En laat ons eerlijk zijn, er zaten veel te veel foute priesters tussen, maar er zaten er evengoed tussen die nooit een vinger naar een kind uitgestoken hebben.

Juist met die veralgemening maakt 'De Grote Stilte' korte metten door zijn keuze van de protagonist, zelf priester, die hooguit kan verweten worden dat hij 'niet wilde zien'. Odran Yates verliest op jonge leeftijd zijn vader en jongere broertje. Als gevolg daarvan wordt zijn tot dan toe eerder liberale moeder een ware godsdienstfanaat. Ze besluit dat Odran een roeping heeft en priester moet worden. Bij zijn aankomst op het seminarie, als 17-jarige, blijkt dat hij lang niet de enige is die door ouders of familie gedwongen wordt om priester te worden. Daar raakt Boyne mijns inziens ook een groot maatschappelijk probleem aan. Mannen die niet geschikt zijn voor het beroep, en al helemaal niet voor het celibaat, worden in een keurslijf gedwongen dat hen niet past.
Zo is daar het voorbeeld van Tom, Odrans kamergenoot, die wegloopt van het seminarie, maar bont en blauw geslagen terug gebracht wordt door zijn vader, door wie hij als kind zelf misbruikt werd. Hij is immers de jongste van het gezin en moet dus willens nillens priester worden.
Doorheen het boek leren we Pater Yates kennen gedurende de verschillende periodes in zijn leven, waartussen Boyne steeds heen en weer springt: zijn jeugd, waarin hij zijn vader en broertje verloor, zijn tijd op het seminarie en als jonge priester en tot slot op latere leeftijd waarin hij door de naar buiten gekomen schandalen gedwongen wordt zichzelf in de ogen te kijken.

Het boek vergoelijkt geenszins kindermisbruik, maar het laat wel een ander licht schijnen op de eenzijdige verhalen zoals we ze zo vaak te lezen krijgen of zoals de media ze bericht. En dat is net de kracht van 'De Grote Stilte', het insinueert, het fluistert je toe en het nodigt je uit om verder te kijken. Buiten het kader van de Ierse priesters, verder dan de grote schandalen, over de randen van de pagina's heen, naar de maatschappij waarin we leven, en naar de rol die elk van ons daarin speelt. En dus naar je eigen leven.


View all my reviews

01-09-15

En daar gaat de Cursus Literaire Creatie (van Eigenzinnige Schoonheid) in de Academie voor Podiumkunsten Aalst weer van start...

 

Wekelijks verdiepen de cursisten zich onder begeleiding gedurende drie uren intensief in alles wat met het schrijven van gedichten, verhalen en toneel te maken heeft. Intussen weten zij dat schrijven niet enkel een kwestie van inspiratie, maar – en zelfs vooral – van transpiratie is. Van schrijven en herschrijven, van schrijven en schrappen. Tot overblijft wat nodig is, sterk gefundeerd, stevig gestructureerd. Gebald én gelaagd. Gevleugeld én gegrond.

Literaire creatievelingen krijgen opdrachten en goede raad. Hun teksten worden gewikt en gewogen, gekneed en besproken. Zij buigen zich over prangende vragen, zoals:
- Welke technieken zorgen ervoor dat de lezer je tekst  ‘meeslepend’ zal noemen?
- Waarom is het zo belangrijk je protagonist te kennen en te weten wat zijn/haar dramatisch doel is?
 - Wat bedoelt men met: ‘Show! Don’t tell!’
- Wat is Google Poetry? Hoe maak ik een Black-Out of Stiftgedicht?

Literaire creatie is ook een cursus diefstal. Is bij je collega’s én bij Bekende Schrijvers leren zien wat jij zelf kunt gebruiken, en zo je eigen inhoud een eigen vorm geven. Officieel heten de vakonderdelen ‘repertoirestudie’ en ‘schrijftechnieken’, maar de insiders weten beter.
Uw docent? Patrick Bernauw.
Huiswerk? Natuurlijk: lezen én schrijven. Fanatiek. Elke week opnieuw. Drie jaar lang. Want schrijver word je door te schrijven, een waarheid als een koe van een goed jaar. Uiteraard.



Wekelijkse lessen op woensdagavond 17.30 – 20.30 uur van september tot en met juni. 
De eerste les gaat van start op woensdag 2 september.
Inschrijven kan nog even op het secretariaat van de Academie.  

Meer informatie over literaire creatie? bel, schrijf of mail ons.
Academie voor Podiumkunsten
Vrijheidstraat 65
9300  Aalst
info: 053 73 24 85    www.aalst.be/apk

academiepodiumkunsten@aalst.be

Schrijven Online Nieuws

Schrijven Online blogs

Schrijven Online wedstrijden

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...